Buôn AKô DHông

 

Buôn AKô Dhông - điểm nhấn du lịch tại Buôn Ma Thuột

Theo VOV.VN - Buôn AKô Dhông, phường Tân Lợi, thành phố Buôn Ma Thuột, sau hơn 60 năm thành lập đã định hình được bản sắc và trở thành trung tâm du lịch của Buôn Ma Thuột. Nơi đây được đánh giá một trong những buôn giàu đẹp nhất Tây Nguyên.

Buôn AKô Dhông theo tiếng Ê-đê có nghĩa là "đầu nguồn", được lập ở thượng nguồn của 6 dòng suối: Ea Giang, Ea Dung, Ea Ding, Ea Pủi, Thun M'nung và Ea Nuôl.

Buôn Akŏ Dhông có nhiều tên gọi khác như:

• buôn Akõ Thôn
• buôn Cô Thôn
• Buôn Akô D’hông
• Buôn Nhà Ngói
• Ƀuôn Akŏ Dhông

Buôn Akŏ Dhông (Phường Tân Lợi,thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk) từ ngã sáu Ban Mê đi theo đường Phan Chu Trinh khoảng 2 km đến đường Trần Nhật Duật, rẽ trái khoảng 0,5 km là tới Buôn.

Buôn Akŏ Dhông khi được lập lên là vùng đất bắt nguồn của sáu con suối là: Ea Giang, Ea Dung, Ea Ding, Ea Pủi, Thun M’nung, và đặc biệt là Ea Nuôl, con suối lớn nhất ở Buôn Ma Thuột. Nhưng hiện giờ nguồn nước đã bị ô nhiễm, vào mùa khô nguồn nước không còn nữa hiện giờ chỉ còn trong trí nhớ của người dân nơi đây.

Ở đây ngoài những người dân sinh sống từ thời lập buôn
, còn có những người nơi khác đến đây để lập nghiệp như mở dịch vụ du lịch, nhà hàng.  Đa số người dân ở đây là dân tộc Ê Đê,  M' Nông

Con đường của buôn làng rất sạch sẽ, khang trang phía trước cổng mỗi nhà là khu vườn với nhiều cây xanh. Nhà nào cũng làm nhà sàn, khi xây dựng nhà xây thì họ không hề phá bỏ nhà dài mà xây nhà ngay phía sau nhà dài. Những ngôi nhà dài đều được cố ý xây dựng xếp dọc nhau 2 bên đường chính của làng.

Cửa chính nhà dài luôn có một sân sàn rộng gọi là sân khách. Một vài ngôi nhà dài thì vẫn còn có hai cầu thang lên xuống được làm từ gỗ nguyên cây, một dành cho khách và một dành cho người nhà.

Nhà dài được dựng bằng các vật liệu như gỗ, tre, nứa; mái lợp từ cỏ tranh dày, vách và sàn ghép bằng phên thân cây nứa nhưng vì các vật liệu này ngày một khan hiếm, và thời gian sử dụng ngắn,dễ bị mục nát cũng như dễ bắt lửa nên nhà dài ở đây hiện giờ mái nhà là ngói còn vách và sàn thì từ ván gỗ, cầu thang thi xây bê tông.

Đa số người dân ở đây đều theo đạo Thiên chúa giáo họ coi lòng tin từ cái tâm nên một số lễ cúng bái như cúng cơm, cúng bến nước những tập tục mà người dân nơi đây cho rằng là sự lãng phí, đã dần bỏ hết chỉ giữ lại những gì được coi là bản sắc văn hóa dân tộc thì vẫn còn được giữ lại như văn hóa chào khách mỗi khi có khách quý đến như cột kéo rượu cần mời rượu khách, chào đón bằng một hồi cồng chiêng. Ngoài ra vào ngày Giáng sinh, đón năm mới tiếng cồng chiêng cũng được vang lên.

Hiện nay có khoảng 32 nóc nhà sàn, vẫn tự bảo quản nhạc cụ truyền thống của mình như hiện nay buôn còn lưu trữ 30 bộ cồng chiêng, trên 50 khung dệt truyền thống cũng như nhiều loại ché, các bức tượng, đồ chạm khắc của cha ông để lại, ống sáo, sáo môi, đàn lồ ô. trống..vvv.. Nhà nào cũng biết làm rượu cần, đan lát và làm được một số nhạc cụ của dân tộc mình. Mỗi gia đình đều có một ngôi nhà dài truyền thống kiểu Ê Đê dựng phía trước căn biệt thự hoành tráng kiểu người Kinh

Trẻ em  trong buôn đều được đến trường, hầu hết đều học hết lớp 12, một số học đại học. nhiều gia đình có con em thông thạo tiếng Anh, Pháp

Một số điểm đến tham quan khi đến buôn Akŏ Thôn: Nhà trưng bày dệt thổ Cẩm, cồng chiềng, nhà sàn, khu sinh thái Akŏ Dhông, Đầu nguồn, Hồ câu bến nước,...

Vào những năm 50 thế kỷ trước, cố già làng Ama H’rin đã đưa theo một số hộ dân ở M’Đrắk lên đây lập buôn định cư.

Thế hệ con cháu của già Ama H’rin đang kế thừa và phát huy rất tốt những giá trị truyền thống giúp Akô Dhông trở thành một trong những buôn giàu đẹp nhất Tây Nguyên.

Ở Akô Dhông, nguồn nước tuôn trào quanh năm và dải rừng đầu nguồn xanh tươi 4 mùa.

Những nếp nhà dài được xây dựng chỉnh trang suốt 3 thế hệ, cùng văn hóa truyền thống đậm đà, khiến Ako Dhông trở thành trung tâm du lịch của Buôn Ma Thuột.

Tất cả ngập trong hoa thắm, rừng xanh, hương thơm cà phê, tiếng suối róc rách, tiếng đàn T’rưng cùng tiếng chiêng rộn rã.

Sự kết hợp hài hòa của thiên nhiên, kiến trúc và văn hóa của Akô Dhông làm đắm say du khách.

Những ngày nghỉ lễ 30/4 - 01/5, Akô Dhông càng trở nên nhộn nhịp. Phía ngoài, ô tô chở du khách du lịch đậu thành hàng dài.

Phía trong là náo động tiếng người, tiếng máy đang thi công và ngổn ngang gỗ, tre nứa.

Hàng chục nếp nhà dài Ê-đê truyền thống đang được dựng lên. Kinh tế càng phát triển, người dân Akô Dhông càng chú trọng gìn giữ bản sắc và phục dựng nhà sàn truyền thống là một trong những việc họ thấy cần phải làm.

Nhiều gia đình đã mạnh dạn đầu tư và tin tưởng các giá trị truyền thống đậm đà ở đây sẽ được cả xã hội biết đến.

Du lịch, dịch vụ gắn với bản sắc là thế mạnh của người dân Akô Dhông.

Những người con của dân tộc Ê-đê nơi đây đang vươn lên bằng chính phẩm chất đẹp đẽ sâu lắng và chân thành./.

               https://daklak-traitimvungtaynguyen.blogspot.com/2026/05/buon-ako-dhong.html